BİYOLOJİ İLE İLGİLİ BAŞVURU KAYNAĞINIZ. " www.ossbiyoloji.net "
 
 

 

                BİLİM NEDİR ? BİYOLOJİNİ BÖLÜMLERİ                             BİLİMSEL YÖNTEM  VE  CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

   

            Biyoloji yaşam bilimi olarak adlandırılır.

       Canlıların yapısı, davranışları, çevreyle olan ilişkileri, yeryüzündeki dağılışları, çeşitlilikleri, vücutları içinde geçen temel yaşam olayları, biyolojinin konusunu oluşturur.

BİLİM NEDİR?

Bilim, gerçekleri bulma,bunlarla ilgili bilgileri düzenleme, yeni gerçekler toplama ve teoriler geliştirmek için yapılan uğraşların tümüdür.

BİYOLOJİNİN BÖLÜMLERİ

     Biyoloji iki ana bilim dalına ayrılmıştır:

                1-Botanik : Bitkileri alemini inceler.   

            2-Zooloji  : Hayvanlar alemini inceler.

Bugün bunlardan başka her canlı grubu için ayrı biyoloji bölümleri oluşturulmuştur.Bu bilim dallarının en tanınmışları : Entomoloji (Böcekleri), İhtiyoloji (Balıkları), Ornitoloji (Kuşları), Viroloji (Virüsleri), Bakteriyoloji (Bakterileri), Mikoloji (mantarları), Mikrobiyoloji (Mikroskobik canlıları), Parazitoloji (Parazit canlıları), v.b. sayılabilir.

                Biyolojinin bu bölümlerinin her birisi, canlının değişik özelliklerini incelemeleri bakımından kendi içinde de alt bölümlere ayrılır.Bunlar :

MORFOLOJİ – ANATOMİ – SİTOLOJİ – GENETİK – EMBRİYOLOJİ – HİSTOLOJİ – FİZYOLOJİ – SİSTEMATİK – EVOLUSYON – EKOLOJİ – MOLEKÜLER BİYOLOJİ – BİYOKİMYA  v.b.

BİLİMSEL YÖNTEM

Bilimsel yöntemin esası, gerekli kontrolleri içeren gerçekçi, ön yargıdan uzak, özenli, gözlem ve deneyler yapmaktır.

 BİLİM  ADAMININ  ÖZELLİKLERİ

         1-Bilim adamı meraklıdır ve iyi bir gözlemcidir.

         2-Bilim adamı kararlıdır.

         3-Bilim adamı şüphecidir.

         4-Bilim adamı çalışmalarını sonuca ulaşıncaya kadar sürdürür.

         5-Bilim adamı tarafsızdır.

         6-Bilim adamı probleme ait elinde bulunanlardan en iyi yararlanma yeteneğindedir.

VERİ : Belli bir konuya ait gerçeklere denir.

GÖZLEM : Doğal koşullarda bilimsel problemle ilgili olayların incelenmesidir.İki türlü gözlem vardır:

1-Nitel Gözlem : Bir cismin veya olgunun ayırıcı özelliğini belirleyen, ölçmeye dayanmayan, duyu organlarıyla yapılan gözlemlerdir.Örneğin ; bugün hava çok sıcak.

         2-Nicel Gözlem :Büyüklük, küçüklük ölçüsü veren, ölçmeye dayanan, ölçme araçları kullanılan gözlem çeşitidir.Örneğin ; bugün hava sıcaklığı 24°C ‘dir.

HİPOTEZ: Problem çözümü için öne sürülen geçici çözümdür.İyi bir hipotezin özellikleri şunlardır :

    1-Eldeki gerçeklere aykırı olmamalı.

                2-Probleme çözüm önermiş olmalı.

                3-Yeni gerçeklere ve tahminlere yol açabilmeli.

                4-Deney ve gözlemlere açık olmalı.

TEORİ: Doğruluğu kanıtlanmış bir hipotez, yeni bulunan gerçekleri de açıklamaya devam ediyorsa, bu hipoteze denir.

GERÇEK: Herkes tarafından aynı sonuçlarla tekrarlanan gözlemlerdir.

KANUN : Teoriler evrensel boyutlara ulaşınca kanun olarak ifade edilirler.

BİLİMSEL BİR PROBLEMİN ÇÖZÜMÜNDE İZLENECEK BASAMAKLAR

 

 

   CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

 

 

           Canlı bilimi veya yaşam bilimi olarak tanımlanabilecek biyoloji, canlıların yapısını temel yaşam olaylarını, büyümeyi, gelişmeyi, davranışlarını ve çeşitliliklerini inceleyen geniş kapsamlı bir bilimdir. Önceleri "kurbağaların sindirim sistemi, bacağı v.b" gibi cümlelerle bir espri konusu olan biyoloji bilimi, bugün her şeyi ile yaşantımıza girmiştir. Teknolojideki ilerlemelere paralel olarak biyoloji bilimi de hızlı adımlarla ilerlemiş, bugün moleküler biyoloji veya biyoteknoloji neredeyse kalıtsal hastalıklara son verecek keşifleri yapmak üzeredir. Canlıların kopyalanması hayal olmaktan çıkmış, bakteriler adeta bilim adamlarının emrinde çalışan elemanlar haline gelmiştir. Görüldüğü gibi canlı ile ilgili olan her şey biyolojinin konusu içindedir.

          Yaşayan her bireysel canlı organizma adını alır. Örneğin, bir bakteri, amip, ağaç, kedi, köpek ve insan gibi.

 

          Çok hücreli canlılarda canlının bir hücresi, dokusu veya organı organizma olarak kabul edilmez.. Organizma o çok hücreli canlının kendisidir.

             Bütün organizmalar aşağıdaki ortak özellikleri gösterirler.

            a) Hücresel Yapı :

 

            Bütün canlılar hücre veya hücrelerden oluşmuştur.

Hücre teorisi bütün canlıların (hayvan, bitki, bakteri vb) hücrelerden ve hücre ürünlerinden oluştuğunu, yeni hücrelerin daha önce var olan hücrelerin bölünmesi ile oluştuğunu, bütün hücrelerin kimyasal bileşenlerinde, metabolik aktivitelerinde temel benzerlikler olduğunu ve bir organizmanın bütün olarak aktivitesinin bağımsız hücre ünitelerinin etkileşimleri ve aktivitelerinin toplamı olduğunu belirtir.

             b) Organizasyon :

          Hücre veya çok hücreli canlı se­viyesinde daima bir organizasyon (farklı parçaların uyum içinde çalışması) bulunur. Çok hücreli canlılar­da organizasyon kademeleri

            hücre -> doku -> organ -> sistem —> çok hücreli canlı

           şeklindedir.

          Temel birim olan hücre içinde de farklı parçalar (örneğin; organeller) uyum içinde çalışarak     organizasyonu sağlar.

            c) Uyarılma :

             Bütün organizmalar, doğal veya do­ğal olmayan uyarılara cevap verirler, (etki - tepki) Tek hücreli canlılarda cevaplar basit olmasına karşın, çok hücrelilerde pek çok tepki organının katıldığı karmaşık cevaplar halindedir
 

           d) Hareket :

         Canlılarda durum değişikliği ve yer değişikliği şeklinde bilinen iki çeşit hareket gözlenir. Hayvanlarda bu iki çeşit hareket gözlenirken, bitkilerde yalnızca durum değişikliği gözlenir. Sünger, mercan, istiridye gibi bazı hayvanlar, parazitler aktif olarak yer değişikliği hareketi yapmasa da durum değişikliği hareketleri vardır. Bu çeşit canlıların çoğunda çevrelerini hareket ettirebilmek için sil ya da kamçı gibi yapılar bulunur. Dolayısı ile hareket sil ve kamçı gibi yapılarla olabileceği gibi kas ile de olabilir.

          e) Üreme ve Gelişme :

            Bireyler dünyaya gelir ve ölürler, buna karşın türler devam eder. Bu ise üreme veya çoğalma ile olur. Üremede amaç, anlaşıldığı gibi türün sürekliliğidir. Canlılar çok çeşitli olduğu için çeşitli üreme şekilleri görülür. (En genel haliyle eşeysiz ve eşeyli üreme) Çok hücrelilerde gelişme hücre sayısının artışı şeklinde gerçekleşirken, tek hücrelilerde hacimsel artış şeklindedir.

 

         f) Enerji Kullanımı :

 

          İş yapabilme yeteneğine enerji denir. Bir iş yapılıyorsa enerji de kullanılıyor demektir. Canlıların da hayatsal faaliyetler için doğrudan kullandıkları enerji kaynağı tekdir. Bütün canlılar metabolik faaliyetlerde doğrudan ATP enerjisini kullanırlar.

 

           Bütün canlılar ATP moleküllerini kendileri üretir.

           Canlılık burada belirtilen veya konular içinde açıklanacak diğer özelliklerle belirlenir.

 

 ÖSS'DE EN ÇOK KULLANILAN AYRAÇLAR

   1.   Fenol kırmızı çözeltisi + Asit —----->sarı renk verir.
      Fenol k
ırmızı çözeltisi + C02(soda) —------>sarı renk verir.
      Fenol k
ırmızı çözeltisi + soluk üfleme ------> sarı renk verir.                2.   Kireç suyu + asit ----> değişme yok.
      Kireç suyu + C02 (soda) -------> bulanma, beyaz çökelek oluşur.
      Ca(OH)2 (Sönmüş kireç )+ C02 ---------> C03 (Kalsiyum ) + H20                3.    Ba(OH)2,KOH C02 ------>  C02 tutuculardır.                                        4.   Oksijen yakıcı bir gaz olduğu için kor halindeki kibritin parçalamasını sağlar      
  5.  Glikoz + Banedict veya Fehling çözeltisi -------> Kiremit kırmızısı renk verir.
  6.   Nişasta + İyot çözeltisi (lugol) ---ısı--> mavi-siyah renk verir.
   7.   Protein + Biüret ayırıcı --------> mor (mavi) renk verir.   
   8.   Protein + Derişik nitrik asit ----ısı---> Sarı renk verir.                                    
   9.    Yağ + Eter + Saydam kâğıt -------> leke oluşturur.                        
 10.  Turnusol kağıdı ----->Asitlere - kırmızı renk verir. Bazlara – mavi renk verir  
 11.  Kongo kağıdı ------>Asitlere - kırmızı renk verir. Bazlara – mavi renk verir